Piercing Sonrası Keloid: Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
Piercing sonrası oluşan her şişlik keloid değildir. Gerçek keloid, yara iyileşmesi sırasında aşırı skar dokusu oluşması sonucu gelişir ve karakteristik olarak piercing kanalının oluşturduğu ilk yaranın sınırlarının dışına doğru büyüyebilir. Buna karşılık tahriş kaynaklı şişlikler ve hipertrofik skarlar farklı durumlardır ve farklı yaklaşım gerektirebilir. nhs.uk
Özellikle kulak piercinglerinde piercing çevresinde ortaya çıkan her kabarıklığın günlük dilde “keloid” olarak adlandırılması oldukça yaygındır. Ancak yalnızca görüntüye bakarak kendi kendine tanı koymak doğru değildir.
Kısa cevap: Keloid, piercing sonrasında gelişebilen aşırı skar dokusudur. Genellikle sert ve kabarık yapıdadır ve zamanla ilk yaranın sınırlarının ötesine büyüyebilir. Piercing çevresindeki küçük bir bump ise otomatik olarak keloid anlamına gelmez.
Keloid nedir?
Keloid, ciltte meydana gelen bir yaralanmanın ardından normal yara iyileşme sürecinin ötesinde skar dokusunun büyümesiyle oluşur.
Piercing de ciltte kontrollü bir yara oluşturduğu için keloid gelişimini tetikleyebilecek travmalardan biridir. Keloidler piercing dışında ameliyat, yanık, akne ve çeşitli cilt yaralanmalarından sonra da gelişebilir. nhs.uk
Keloidler genellikle:
kabarık,
sert veya sıkı,
düzgün yüzeyli,
cilt renginde, pembe, kırmızı, mor veya daha koyu renkte
olabilir.
Kaşıntı, hassasiyet veya ağrı da görülebilir. En önemli özelliklerinden biri ise başlangıçtaki yaranın sınırlarının dışına büyüyebilmeleridir. nhs.uk
Piercing bump, hipertrofik skar ve keloid aynı şey mi?
Hayır.
Bu yazının en önemli noktalarından biri bu ayrım.
Piercing çevresinde oluşan kabarıklıkların tamamı keloid değildir. Profesyonel piercing kaynaklarında mekanik stres, bakım ürünleri veya takı materyalleri gibi etkenlerin piercing çevresinde çeşitli şişlik ve tahrişlere yol açabileceği belirtilmektedir. Safe Piercing
Keloid ve hipertrofik skar da birbirinden farklıdır.
Keloid | Hipertrofik skar | Tahriş / Piercing bump | |
Yara sınırını aşabilir mi? | Evet | Genellikle hayır | Genellikle lokal |
Zamanla büyüyebilir mi? | Evet | Bir süre büyüyebilir | Nedene göre değişebilir |
Kendiliğinden gerileme | Daha az olası | Gerileyebilir | Neden düzeltilince azalabilir |
Sert skar dokusu | Tipik | Tipik olabilir | Şart değil |
Tıbbi değerlendirme | Önerilir | Gerektiğinde | Nedene göre |
DermNet'e göre hipertrofik skar, hasarlı deri alanının sınırları içinde kalma eğilimindedir ve zaman içinde gerileme ihtimali keloidden daha yüksektir. Keloid ise ilk yaranın dışına doğru büyüyebilir ve kalıcı olma eğilimindedir. DermNet®
Bu nedenle piercinginizin yanında küçük bir kabarıklık gördüğünüzde “keloid oldum” sonucuna doğrudan varmayın.
Piercing sonrası keloid neden oluşur?
Keloid oluşumunun altında normal yara iyileşmesinin düzensizleşmesi ve aşırı skar dokusu üretimi bulunur. Kollajen ve diğer hücre dışı matriks bileşenlerinin aşırı üretimi bu sürecin parçalarıdır. DermNet®
Ancak herkesin piercing sonrası keloid geliştirme riski aynı değildir.
Kişisel veya ailevi keloid geçmişi
Daha önce keloid geliştirmiş olmak önemli bir risk göstergesidir. DermNet ayrıca ailede veya kişinin kendisinde keloid/hipertrofik skar geçmişi bulunmasını piercing açısından önemli bir risk faktörü olarak belirtmektedir. DermNet®
Genetik ve cilt özellikleri
Keloidler her cilt tipinde oluşabilse de bazı cilt tiplerinde daha sık görülür. NHS; Güney Asya, Çin, Afrika-Karayip ve Siyah Afrika kökenli kişilerde riskin daha yüksek olduğunu belirtmektedir. DermNet de daha koyu Fitzpatrick cilt tiplerinde keloidlerin daha sık görüldüğünü bildirir. nhs.uk
Yaş
NHS'ye göre keloid gelişimi özellikle 10–30 yaş aralığında daha sık görülmektedir. nhs.uk
Piercing bölgesindeki komplikasyonlar
Piercing sonrasında enfeksiyon, hematom, aşırı doku gerilimi veya gecikmiş yara iyileşmesi gibi komplikasyonların keloid ve hipertrofik skar gelişme olasılığını artırabileceği bildirilmektedir. DermNet®
Keloid en çok hangi piercinglerde görülür?
Keloidler vücudun farklı bölgelerinde oluşabilir ancak kulaklar, özellikle kulak memesi, sık görülen bölgeler arasındadır. Göğüs, omuz, boyun ve bazı diğer bölgeler de keloid gelişimine yatkındır. nhs.uk
Piercing bağlamında kulak piercingleri bu nedenle özellikle önemlidir.
DermNet'in klinik görsel arşivinde hem helix piercingi hem de kulak memesi piercingi sonrasında gelişmiş keloid örnekleri bulunmaktadır. DermNet®
Kulak piercingi yaptırmayı düşünüyorsanız anatomik uygunluğun da değerlendirilmesi gerekir. Bu konuyu “Piercing Anatomisi — Her Piercing Her Kulağa Uygun mu?” rehberimizde ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
Piercing sonrası keloid ne zaman ortaya çıkar?
Keloid her zaman piercing yapıldıktan hemen sonra ortaya çıkmaz.
NHS'ye göre keloid, cilt yaralanmasından haftalar hatta yıllar sonra gelişebilir ve aylar veya yıllar boyunca büyüyebilir. nhs.uk
DermNet de keloidlerin piercing işleminden yıllar sonra dahi gelişebileceğini belirtmektedir. Buna karşılık hipertrofik skarlar genellikle yaralanmadan sonraki haftalarda ortaya çıkar ve zaman içinde gerileme eğiliminde olabilir. DermNet®
Dolayısıyla zamanlama da keloid ile diğer piercing komplikasyonlarını ayırt ederken değerlendirilen unsurlardan biridir.
Piercing sonrası oluşan şişlik enfeksiyon olabilir mi?
Evet. Bu nedenle keloid ile enfeksiyonu birbirinden ayırmak önemlidir.
Piercing enfeksiyonunda artan ağrı, belirgin sıcaklık, ilerleyen şişlik, yayılan kızarıklık/renk değişimi, irin benzeri akıntı veya ateş gibi belirtiler görülebilir.
Bunlar keloidin tipik özelliklerinden farklıdır.
Bu ayrımı ayrıntılı olarak anlattığımız “Piercing Enfeksiyonları: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri” yazımıza da buradan internal link verelim.
Özellikle şişlik ağrılıysa, sıcaksa veya irin benzeri akıntı varsa bunun yalnızca “piercing bump” olduğu varsayılmamalıdır. NHS bu belirtilerde tıbbi değerlendirme alınmasını önerir. nhs.uk
Piercing keloidi nasıl tedavi edilir?
Keloidin tedavisi dermatolog veya ilgili sağlık profesyoneli tarafından planlanmalıdır.
Burada önemli bir beklenti yönetimi gerekiyor: Keloidlerin tedavisi zor olabilir ve tedaviden sonra yeniden oluşabilir. Tek bir yöntem herkes için aynı sonucu vermez. American Academy of Dermatology, dermatologların sonuçları iyileştirmek amacıyla sıklıkla birden fazla tedavi yöntemini birlikte kullandığını belirtmektedir. AAD
Tedavi seçenekleri vakaya göre şunları içerebilir:
Kortikosteroid enjeksiyonları
Keloid dokusuna yapılan kortikosteroid enjeksiyonları keloidin küçültülmesi ve yumuşatılması amacıyla kullanılabilir. Özellikle kulaktaki keloidlerde tedavi planının bir parçası olabilir. AAD
Silikon jel veya silikon örtüler
Medikal silikon jel veya silikon tabakalar bazı keloidlerin düzleşmesine yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir. AAD
Kriyoterapi
Keloid dokusunun kontrollü şekilde dondurulmasına dayanan kriyoterapi bazı hastalarda kullanılabilir ve başka tedavilerle kombine edilebilir. AAD
Lazer tedavileri
Bazı lazer uygulamaları keloidin yüksekliğinin veya renginin azaltılmasına yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir. Bunlar da sıklıkla başka tedavilerle birlikte uygulanır. AAD
Basınç tedavisi
Özellikle kulak keloidlerinde özel basınç küpeleri tedavi planının bir parçası olabilir. AAD
Cerrahi
Cerrahi olarak keloidin çıkarılması mümkün olsa da tek başına cerrahi kalıcı çözüm anlamına gelmez.
AAD, cerrahi olarak çıkarılan keloidlerin yeniden oluşma riskinin yüksek olduğunu ve bu nedenle cerrahinin genellikle başka tedavilerle kombine edildiğini belirtmektedir. AAD
Bu nedenle piercing keloidini evde kesmek, delmek veya benzeri müdahalelerde bulunmak uygun değildir.
Keloid kremle geçer mi?
İnternette “keloid kremi” olarak pazarlanan çok sayıda ürün bulunuyor ancak gerçek bir keloidin tedavisini herhangi bir kozmetik ürüne indirgemek doğru değildir.
Silikon jel ve silikon örtüler tıbbi tedavi planlarında kullanılabilen seçenekler arasındadır; ancak hangi yöntemin uygun olduğuna keloidin büyüklüğü, yeri, süresi ve kişinin geçmişi değerlendirilerek karar verilmelidir. AAD
Öncelikle oluşumun gerçekten keloid olup olmadığının belirlenmesi gerekir.
Keloid varsa piercing çıkarılmalı mı?
Bu konuda herkese uygulanabilecek tek bir cevap yoktur.
Çünkü piercing çevresindeki kabarıklığın keloid, hipertrofik skar, tahriş, alerjik reaksiyon veya başka bir sorun olup olmadığı önce belirlenmelidir. AAD, örneğin takı materyaline karşı gelişen alerjik reaksiyonların bile keloide benzeyen şişlik oluşturabileceğini belirtmektedir. AAD
Bu nedenle yalnızca internetten gördüğünüz bir fotoğrafa dayanarak takıyı çıkarmak veya değiştirmek yerine önce doğru değerlendirme yapılmalıdır.
Piercing sonrası keloid önlenebilir mi?
Keloidi tamamen önlemenin garantili bir yöntemi yoktur.
Ancak kişinin daha önce keloid geliştirmiş olması veya güçlü bir yatkınlığının bulunması önemli bir uyarı işaretidir.
NHS, keloid geliştirme olasılığı yüksek kişilerin piercing ve dövmeden kaçınmasını öneriyor. DermNet de kişisel veya ailevi keloid geçmişini piercing açısından risk faktörü olarak tanımlıyor. nhs.uk
Bu nedenle piercing öncesi danışmanlık sırasında daha önce keloid geliştirip geliştirmediğinizi uygulayıcınıza söylemeniz önemlidir.
Piercing yaptırdıktan sonra ise doğru bakım, gereksiz travmanın önlenmesi ve piercingin iyileşme sürecinin takip edilmesi önem taşır.
Piercinglerin bölgeye göre beklenen iyileşme sürelerini “Piercing İyileşme Süreleri” rehberimizden inceleyebilir, Freak Tattoo'nun Piercing Healing Tracker aracından piercing türünü ve işlem tarihini seçerek tahmini iyileşme aralığını takip edebilirsiniz.
Ne zaman dermatoloğa başvurmalısınız?
Piercing çevresindeki oluşum:
giderek büyüyorsa,
ilk piercing yarasının sınırlarının dışına taşıyorsa,
sert ve belirgin şekilde kabarık hale geldiyse,
kaşınıyor veya ağrıyorsa,
uzun süredir gerilemiyorsa,
daha önce keloid geçmişiniz varsa
dermatolojik değerlendirme uygun olur.
AAD'ye göre keloid tanısı çoğu zaman dermatolojik muayene ile konulabilir. Tanının belirsiz olduğu bazı durumlarda başka cilt sorunlarını dışlamak amacıyla biyopsi gerekebilir. AAD
Sık Sorulan Sorular
Piercing bump keloid midir?
Her piercing bump keloid değildir. Tahriş, mekanik stres, takı materyali ve hipertrofik skar gibi farklı nedenler piercing çevresinde kabarıklığa yol açabilir. Safe Piercing
Keloid kendiliğinden geçer mi?
Gerçek keloidler genellikle kendiliğinden tamamen gerilemez. Hipertrofik skarlar ise zaman içinde düzleşme ve gerileme açısından daha yüksek olasılığa sahiptir. DermNet®
Piercing keloidi büyür mü?
Evet, büyüyebilir. Keloidin ayırt edici özelliklerinden biri orijinal yaranın sınırlarının dışına doğru büyüyebilmesidir. nhs.uk
Keloid piercingden ne kadar sonra çıkar?
Haftalar, aylar hatta yıllar sonra ortaya çıkabilir. Bu nedenle geç ortaya çıkan bir oluşum da keloid olabilir. nhs.uk
Keloid bulaşıcı mıdır?
Hayır. Keloid enfeksiyon değil, aşırı skar oluşumuyla ilişkili bir yara iyileşme problemidir. DermNet®
Keloid ile enfeksiyon aynı şey midir?
Hayır. Keloid skar dokusudur; enfeksiyon ise mikroorganizmaların neden olduğu farklı bir tıbbi durumdur.
Keloid tekrar oluşabilir mi?
Evet. Tedaviden sonra yeniden oluşabilir; bu nedenle dermatologlar bazı vakalarda birden fazla tedaviyi birlikte kullanır. AAD
Keloid geçmişim varsa piercing yaptırabilir miyim?
Keloid geçmişi yeni keloid gelişimi açısından önemli bir risk faktörüdür. NHS ve DermNet, keloide yatkın kişilerin piercing konusunda özellikle dikkatli olması gerektiğini belirtmektedir. Piercing yaptırmadan önce bu geçmişin sağlık profesyoneliyle değerlendirilmesi uygun olur. nhs.uk
Freak Tattoo'dan önemli not
Piercing çevresindeki her kabarıklığın keloid olarak değerlendirilmemesi gerekir.
Freak Tattoo'da piercing sonrası kontrolde takı ölçüsü, materyali, yerleşimi ve mekanik tahriş ihtimali gibi piercing kaynaklı faktörleri değerlendirebiliriz. Ancak keloid tanısı ve tedavisi tıbbi bir konudur; şüpheli bir oluşumun değerlendirilmesi için dermatoloğa başvurulmalıdır.
Piercing bakımının nasıl yapılacağı konusunda ayrıntılı bilgi için “Piercing Bakımı Nasıl Yapılır?”, iyileşme sürecinin uzunluğu için “Piercing İyileşme Süreleri”, enfeksiyon belirtileri için ise “Piercing Enfeksiyonları: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri” rehberlerimize internal link verelim.
Kaynaklar ve Daha Fazla Bilgi
Tıbbi uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve tıbbi teşhis veya tedavinin yerine geçmez. Piercing çevresinde büyüyen bir oluşum, enfeksiyon belirtileri veya başka bir komplikasyon varsa sağlık profesyoneline başvurun.
Yorumlar